اينكه فرمود : و السنة الصّدق اين از الفاظ شريفهء قرآن است ، قال اللّه تعالى : و اجعل لى لسان صدق فى الآخرين چون از آنها نه حكمى و نه گفتارى صادر نمىشود مگر آنكه موافق حقّ است ، و صواب آن است كه آنها را خدا مانند زبانهاى صدق قرار داده كه ابدا از آنجا دروغ بر نمىخيزد و مثل آنكه بر راستى مهر شده است . و اينكه فرمود : فانزلوهم منازل القرآن در اين جمله سرّ بزرگى پنهان است و آن اينكه امير المؤمنين مكلّفين را امر فرموده به اينكه عترت را در بزرگداشت و تعظيم و انقياد و اطاعت از اوامر مانند قرآن قرار دهند . اگر بگوئى : از اين سخن امير المؤمنين استفاده مىشود كه عترت معصوم‌اند پس رأى اصحاب شما در اين مطلب چيست ؟ مىگويم : ابو محمّد بن متوّيه در كتاب « كفايه » تصريح كرده بر آنكه على عليه السّلام معصوم بوده است و اگر چه واجب العصمة نبوده و عصمت نيز شرط امامت نيست ليكن ادلّه و نصوص دلالت بر عصمت او دارند ، و يقين بر صفاى باطن و مغيبات او قائم است ، و اين عصمت از اختصاصات اوست كه احدى از اصحاب رسول خدا حائز اين مقام نيستند ، و فرق آشكارى است بين گفتار ما كه بگوئيم : زيد معصوم است و بين گفتار ما كه بگوئيم : زيد واجب العصمة است چون امام است و شرط امام اين است كه معصوم بوده باشد . آن سخن اوّل مذهب ماست و سخن دوّم مذهب اماميّه « 1 » . بالجمله ما در معناى رجس كلام مؤالف و مخالف را بيان كرديم تا دانسته شود همه بر اين معنى متّفق‌اند كه مراد از آن در اين آيه هر گونه آلودگى و پليدى ظاهرى از اعمال قبيحه و كردار ناپسنديده ، و پليديهاى باطنى از شكّ و شرك و كفر و ملكات سيّئهء و اخلاق ناستوده و نيّات و خاطرات نكوهيده است ، و اهل بيت از همهء مراتب آنها معصوم هستند . و اين معنى از عصمت منافات با اختيار آنان در اعمال و انتخاب آنان در كيفيّت عمل ندارد چه اين ارادهء خدا خارج از مرحلهء اختيار نيست بلكه از راه اختيار است و در اين صورت محقّق اختيار و مثبت انتخاب است . خدا كه هويّت و ذات آنها را پاك نموده است ، همهء مراحل وجودى آنان را پاك نموده ، و يكى از

--> ( 1 ) « شرح نهج البلاغة » ابن ابى الحديد 20 جلدى ج 6 ص 375 الى ص 377 و عين اين مطلب را نيز از ابن ابى الحديد محدّث بحرانى در « غاية المرام » ص 291 تحت عنوان حديث سى و ششم نقل كرده است .